Aktif Dönem
Tazminat hesabında kişinin çalışma ve gelir elde etme potansiyelinin esas alındığı dönemdir. Hesaplama yöntemi ve olayın özelliklerine göre aktif dönemin başlangıç ve bitişi farklı şekilde belirlenebilir.
Uzman makaleleri, içtihatlar ve hukuki hesaplama yönergeleri.
Aktüeryal hesaplamalarda ve tazminat uygulamalarında kullanılan temel terimlerin sade açıklamaları.
Tazminat hesabında kişinin çalışma ve gelir elde etme potansiyelinin esas alındığı dönemdir. Hesaplama yöntemi ve olayın özelliklerine göre aktif dönemin başlangıç ve bitişi farklı şekilde belirlenebilir.
İstatistik, olasılık, matematik ve finans yöntemlerinden yararlanarak gelecekte ortaya çıkabilecek ekonomik sonuçların hesaplanmasını sağlayan bilim alanıdır. Tazminat hesaplamalarında yaşam süresi, gelir, çalışma gücü kaybı ve gelecekteki zararların bugünkü değerinin belirlenmesinde kullanılır.
Gelecekte gerçekleşmesi beklenen gelir veya zararların; yaş, süre, yaşam olasılıkları, gelir ve iskonto gibi veriler kullanılarak belirli bir hesaplama tarihindeki parasal değerinin hesaplanmasıdır.
Belirli dönemlerde düzenli olarak gerçekleşen ödeme veya gelir akışını ifade eder. Tazminat hesaplamalarında gelecekteki dönemsel tutarların bugünkü değerinin belirlenmesinde anüite yaklaşımından yararlanılabilir.
Bedensel zarara uğrayan kişinin günlük yaşamını sürdürebilmek için başka bir kişinin yardımına ihtiyaç duyması nedeniyle ortaya çıkabilecek bakım maliyetidir.
Belirli bir yaştaki kişinin kullanılan yaşam tablosuna göre istatistiksel olarak yaşaması beklenen kalan yaşam süresidir. Gelecekteki zararların hangi dönem boyunca hesaplanacağını belirlemede önemli aktüeryal verilerden biridir.
Bir kişinin beden bütünlüğünün zarar görmesi sonucunda ortaya çıkan maddi kayıpları ifade eder. Tedavi giderleri, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakım ihtiyacından doğan giderler olayın özelliklerine göre bedensel zararla bağlantılı olarak değerlendirilebilir.
Hesaplama tarihi itibarıyla gerçekleşmiş veya tutarı belirlenebilen gelir ve zararların esas alındığı dönemdir. Bu dönemde geleceğe yönelik tahminlerden ziyade mevcut ve doğrulanabilir veriler kullanılır.
Hesaplama tarihinden sonraki ve geleceğe yönelik varsayımların kullanıldığı dönemdir. Gelecekte elde edilmesi beklenen gelir veya meydana gelmesi beklenen zararlar aktüeryal yöntemlerle hesaplanabilir.
Çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda, mahkeme veya yetkili makam tarafından görüşüne başvurulan uzman kişidir. Aktüeryal tazminat hesaplamalarında hesaplamanın teknik yönü bilirkişi incelemesine konu olabilir.
Kişinin beden ve fikir gücünü kullanarak çalışabilme ve ekonomik değer oluşturabilme kapasitesidir. Çalışma gücündeki azalma, kişinin fiili gelirinde hemen bir düşüş meydana gelmese bile tazminat değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Destek kişinin gelirinden, destekten yararlanan kişiler için ayrıldığı kabul edilen ekonomik payı ifade eder. Destekten yoksun kalma hesaplamasında kişinin aile içindeki destek ilişkisi ve hesaplama dönemi gibi unsurlar birlikte değerlendirilir.
Başka bir kişinin geçimine, bakımına veya yaşam giderlerine maddi ya da hizmet şeklinde katkı sağlayan veya olay gerçekleşmeseydi gelecekte böyle bir katkı sağlaması beklenen kişidir.
Bir kişinin ölümü nedeniyle, ondan maddi veya bakım yönünden destek alan ya da hayatın olağan akışına göre gelecekte destek alması beklenen kişilerin uğradığı ekonomik zararı ifade eder.
Kişinin bedensel kayıp sonrasında aynı işi veya günlük faaliyetlerini sürdürebilmek için normalden daha fazla fiziksel ya da zihinsel çaba harcamak zorunda kalmasıyla bağlantılı zarar yaklaşımıdır.
Kişinin bedensel zararı nedeniyle gelecekteki çalışma ve ekonomik faaliyetlerini sürdürme imkanlarının olumsuz etkilenmesiyle bağlantılı zarar kavramıdır.
Mevcut teminatın veya karşılanabilir tutarın tüm zararları karşılamaya yetmediği durumlarda, ödenecek miktarın belirli oranlar üzerinden dağıtılması yaklaşımını ifade eder.
Kaza veya yaralanma sonrasında belirli bir iyileşme döneminde kişinin günlük ihtiyaçları için başka bir kişinin yardımına ihtiyaç duyması nedeniyle oluşan bakım gideridir.
Kaza veya yaralanma sonrasında kişinin belirli bir süre çalışmasını engelleyen geçici durumdur. Hesaplamada esas alınacak süre, olayın ve sağlık durumunun özelliklerine göre yetkili sağlık değerlendirmeleriyle belirlenebilir.
Kişinin geçici olarak çalışamadığı dönem nedeniyle ortaya çıkan ekonomik kayıptır. Sürekli çalışma gücü kaybından farklı olarak belirli bir dönemle sınırlıdır.
Zarar gören kişinin olay nedeniyle ekonomik durumunda meydana gelen ve hukuken giderilmesi gereken gerçek kaybı ifade eder.
Tazminatın temel amacının zarar görenin gerçekten uğradığı ekonomik kaybın giderilmesi olduğu anlayışıdır. Hesaplamada zararın niteliği ve somut olayın verileri esas alınır.
Bir kişinin veya kurumun yaptığı ödeme sonrasında, ödemenin şartlarına bağlı olarak alacaklının haklarına belirli ölçüde geçmesini ifade eden hukuki ilişkidir. Sigorta hukukunda halefiyet ile rücu kavramları birbiriyle bağlantılı olmakla birlikte aynı anlama gelmez.
Bir kişinin başka bir kişiyi ticari bir taşıma ilişkisi olmaksızın, karşılıksız veya hatır amacıyla taşıması durumunu ifade eder. Olayın koşullarına göre tazminat miktarı bakımından değerlendirme konusu olabilir.
Bir alacağın veya yükümlülüğün yerine getirildiğini ve tarafların belirli talepler bakımından birbirlerini ibra ettiğini gösteren belgedir. Tazminat dosyalarında düzenlenen ibranamelerin geçerliliği ve kapsamı somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Gelecekte gerçekleşmesi beklenen bir gelir veya zararın hesaplama tarihindeki değerinin belirlenmesi işlemidir. Gelecekteki tutarın bugünkü değerini hesaplamak için kullanılan temel aktüeryal unsurlardan biridir.
Bir uyuşmazlıkta ileri sürülen vakıanın veya hakkın hangi tarafça kanıtlanması gerektiğini ifade eder. Bedensel zarar ve tazminat uyuşmazlıklarında iddianın niteliğine göre farklı ispat sorunları ortaya çıkabilir.
Çalışma gücünün geçici veya sürekli biçimde azalması ya da kaybedilmesi sonucunda kişinin ekonomik açıdan uğradığı gelir kaybıdır.
Zararın giderilmesinde kişinin kusurlu davranışının sorumluluğun belirlenmesi bakımından esas alınmasına dayanan sorumluluk yaklaşımıdır.
Kazanın veya zararın meydana gelmesinde tarafların sorumluluk düzeyini ifade eden orandır. Aktüeryal hesaplamada belirlenen kusur verisi, hesaplanan zararın sorumluluk kapsamında kalan bölümünün belirlenmesinde kullanılabilir.
Kaza, hastalık veya başka bir nedenle kişinin bedeninde ya da çalışma gücünde meydana gelen kalıcı kaybın sağlık değerlendirmeleri çerçevesinde belirlenmesini ifade eder. Aktüeryal hesaplamada kullanılan oran, ilgili sağlık raporu ve uygulanması gereken mevzuata göre belirlenir.
Bedensel veya çalışma gücü kaybının belirli bir oranla ifade edilmesidir. Tazminat hesaplamalarında bu oran, zararın miktarını etkileyen temel verilerden biri olabilir.
Bir borcun talep edilebilir hale gelmesini ifade eder. Tazminat uyuşmazlıklarında alacağın ne zaman talep edilebilir hale geldiği, faiz ve zamanaşımı gibi konular bakımından önem taşıyabilir.
Zarar gören kişinin kendi davranışıyla zararın meydana gelmesine veya mevcut zararın artmasına katkıda bulunması durumudur. Somut olayın özelliklerine göre bu durum tazminatta indirim değerlendirmesine konu olabilir.
Aktif çalışma döneminin sonrasındaki yaşam süresini ifade eder. Tazminat hesaplamalarında bu dönemin dikkate alınıp alınmayacağı ve nasıl hesaplanacağı kullanılan yönteme ve olayın özelliklerine göre değişebilir.
Gelecekte farklı tarihlerde gerçekleşmesi beklenen gelir veya ödemelerin belirli bir hesaplama tarihi itibarıyla tek bir parasal değere dönüştürülmüş halidir.
Gelecekteki gelir veya zararların dönemsel artış ve iskonto varsayımları birlikte dikkate alınarak hesaplanmasına yönelik aktüeryal yaklaşımdır. Hesaplamanın sonucu kullanılan varsayımlara ve yönteme göre değişir.
Bedensel kayıp nedeniyle kullanılan protezin temini, değiştirilmesi veya yenilenmesiyle bağlantılı olarak ortaya çıkan giderdir.
Gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önceden kesin olarak bilinmeyen, ancak meydana gelmesi mümkün olan tehlike veya olayı ifade eder. Sigorta sözleşmesinin temel unsurlarından biridir.
Bir kişinin veya kurumun ödediği tutarı, kanunda veya sözleşmede öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde sorumlu kişiden geri istemesidir. Sigorta ve sosyal güvenlik uygulamalarında rücu ilişkileri farklı hukuki şartlara tabi olabilir.
Sigorta sözleşmesini yapan ve sözleşmeden doğan prim ödeme gibi yükümlülükleri üstlenen gerçek veya tüzel kişidir.
Sigorta uyuşmazlıklarının, kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde mahkeme yerine tahkim yoluyla çözümlenmesini sağlayan uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
Sigorta sözleşmesi kapsamında üstlendiği riskin gerçekleşmesi halinde, sözleşme ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli edimi yerine getirmekle yükümlü olan sigorta şirketidir.
Sigorta kapsamında ekonomik menfaati veya sorumluluğu teminat altına alınan kişidir. Sigorta ettiren ile sigortalı bazı durumlarda aynı kişi, bazı durumlarda ise farklı kişiler olabilir.
Sigorta kapsamındaki sorumluluğun, ilgili mevzuat ve poliçede belirlenen kapsam ve limitler çerçevesinde değerlendirilmesini ifade eder.
Bedensel durum nedeniyle kişinin yaşamının devamında sürekli olarak başka bir kişinin bakımına veya yardımına ihtiyaç duyması halinde gündeme gelebilecek giderdir. Öncelikle sürekli bakım ihtiyacının sağlık değerlendirmesiyle ortaya konulması gerekir.
Kişinin çalışma gücünün kalıcı olarak azalması veya tamamen kaybedilmesi nedeniyle ortaya çıkan zarardır. Kayıp belirli bir orandaysa sürekli kısmi, çalışma gücü tamamen ortadan kalkmışsa sürekli tam iş göremezlikten söz edilebilir.
Kaza veya benzeri bir olay sonucunda ortaya çıkan ve iyileşme sürecinden sonra da devam eden kalıcı bedensel kayıp veya fonksiyon azalmasını ifade eder. Tazminat hesabında sağlık raporuyla belirlenen durum, ilgili hesaplama yönteminin girdilerinden biri olabilir.
Hukuka aykırı bir olay veya fiil sonucunda ortaya çıkan zararın giderilmesini amaçlayan karşılıktır. Bedensel zarar bakımından tazminatın kapsamı zararın türüne ve olayın hukuki özelliklerine göre belirlenir.
Tazminat alacağının zamanında ödenmemesiyle bağlantılı olarak gündeme gelen faizdir. Faizin başlangıç tarihi ve uygulanacak oran olayın ve talebin hukuki niteliğine göre belirlenir.
Yaralanmanın veya bedensel zararın giderilmesi amacıyla yapılan tedaviyle bağlantılı sağlık harcamalarını ifade eder. Giderin kapsamı olayın ve tedavinin özelliklerine göre belirlenir.
Aktüeryal hesaplamalarda gelecekteki parasal değerlerin bugünkü değere dönüştürülmesinde kullanılan faiz varsayımıdır. Kullanılan oran, hesaplanan peşin değeri doğrudan etkileyebilir.
Borçlunun, yerine getirmesi gereken edimi zamanında yerine getirmemesiyle ortaya çıkan hukuki durumu ifade eder. Tazminat uyuşmazlıklarında temerrüt tarihi, faiz bakımından önem taşıyabilir.
Sigorta sözleşmesinin belirli bir rizikonun gerçekleşmesi halinde sağladığı korumayı ifade eder. Teminatın kapsamı poliçe, ilgili mevzuat ve olayın özelliklerine göre belirlenir.
Türkiye'deki yaşam ve ölüm verilerinden hareketle oluşturulan ve aktüeryal hesaplamalarda kullanılan yaşam tablolarından biridir. Kişinin yaşına göre bakiye yaşam süresinin ve buna bağlı hesaplama katsayılarının belirlenmesinde kullanılabilir.
Belirli bir nüfus grubundaki ölüm ve hayatta kalma olasılıklarını yaşlara göre gösteren istatistiksel tablodur. Aktüeryal hesaplamalarda yaşam süresine ilişkin varsayımların oluşturulmasında kullanılır.
Bir hakkın talep veya dava yoluyla ileri sürülmesi bakımından kanunda öngörülen sürenin geçmesiyle ortaya çıkan hukuki sonucu ifade eder. Tazminat taleplerinde uygulanacak süre, olayın niteliğine ve ilgili hukuki düzenlemelere göre değişebilir.
Motorlu araçların işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilebilecek zararlar bakımından kanunen yapılması zorunlu olan sorumluluk sigortasıdır. Uygulamada trafik sigortası olarak da adlandırılır.
Terim bulunamadı.
Sitemizde deneyiminizi iyileştirmek için analitik çerezler kullanıyoruz. Detaylar için Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.