İçeriğe geç
Nasıl Çalışır Fiyatlar İletişim Pratik Araçlar Bilgi Bankası

Trafik Kazası Sürekli Sakatlık Tazminatı Hesaplama

Trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı; yaş, belgelenebilir net gelir, maluliyet oranı, kusur oranı, bakiye ömür ve sigorta limiti gibi temel değişkenlerle yaklaşık bir ön hesaplama yapar.

Bu hesaplama genel bilgilendirme ve ön değerlendirme amacıyla hazırlanmıştır. Maluliyet raporu, kusur oranı, gelir ispatı, SGK ödemeleri, sigorta limiti, temerrüt, faiz ve yargısal değerlendirme somut dosyada sonucu değiştirebilir.

Kısa Özet: Trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı hesaplama aracı; yaş, belgelenebilir net gelir, maluliyet oranı, kusur oranı ve TRH-2010 bakiye ömür verisiyle kalıcı sakatlık (sürekli iş göremezlik) tazminatının kalem kalem ön hesabını yapar. Kırık, platin, parmak kopması ve maluliyet oranı senaryoları, sigorta limiti, SGK farkı ve tahkim süreci bu ana sayfada birlikte çözülür.

Sürekli Sakatlık Tazminatı Nedir? (Tanım ve Kapsam)

Sürekli sakatlık tazminatı, trafik kazası nedeniyle kişinin bedensel bütünlüğünde kalıcı zarar oluşması halinde talep edilen maddi tazminattır. Kalıcı zarar; bir eklemin hareket açıklığının azalması, uzuv kaybı, yürüme bozukluğu, sinir hasarı, omurilik felci, kalıcı ağrı, organ fonksiyon kaybı veya mesleki faaliyeti zorlaştıran başka bir sekel şeklinde ortaya çıkabilir.

Bu tazminat yalnızca fiilen işten ayrılan veya maaşı düşen kişiler için gündeme gelmez. Kişi aynı işine dönmüş ve aynı ücreti almaya devam ediyor olsa bile, kalıcı maluliyet nedeniyle aynı işi daha fazla güç harcayarak yapıyorsa efor kaybı zararı doğabilir. Bu nedenle uygulamada sürekli iş göremezlik, maluliyet ve efor kaybı kavramları çoğu zaman aynı hesap alanında birlikte değerlendirilir.

Türk Borçlar Kanunu sisteminde bedensel zararlar; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde değerlendirilir. Trafik kazalarında ayrıca Karayolları Trafik Kanunu sorumluluk sistemi, zorunlu mali sorumluluk sigortası, sigorta başvurusu ve tahkim-dava süreci önem taşır.

Manevi tazminat bu matematiksel hesabın içinde değildir; acı, elem, yaşam kalitesi kaybı ve olayın ağırlığı ayrı değerlendirilir. Manevi tazminat ayrıca talep edilebilir.

KavramAnlamıHesaptaki Yeri
Sürekli sakatlıkVücut fonksiyonlarında kalıcı azalmaMaluliyet oranı üzerinden maddi zarar hesabı
Sürekli iş göremezlikÇalışma gücünde kalıcı kayıpGelir, aktif dönem ve pasif dönemle birlikte hesaplanır
Efor kaybıAynı işi daha fazla bedensel güçle yapma zorunluluğuGelir düşmese bile zarar hesabına konu olabilir
Geçici iş göremezlikİyileşme döneminde çalışamamaSürekli sakatlıktan ayrı geçici zarar kalemidir
Bakıcı gideriTıbben gerekli bakım ihtiyacıAğır sakatlıklarda ayrı zarar kalemi olarak incelenir

Sürekli Sakatlık Tazminatı Nasıl Hesaplanır? (Formül ve Örnek)

Temel formül dört değişkenlidir: yıllık net gelir (aylık × 12), maluliyet oranı, kusur katsayısı ve bakiye ömür. Araç, maluliyet yüzdesini doğrudan çarpan olarak kullanır; %10 maluliyet, gelirin onda biri oranında yıllık zarar demektir. Kusur katsayısı ise (100 − kusur) / 100 formülüyle hesabı ölçekler.

Örnek hesap (ön kontrol): 35 yaşında, aylık 28.075 TL net geliri olan ve kazada %10 maluliyet kalan, kusursuz bir hak sahibi için yıllık gelir 336.900 TL'dir. TRH-2010 tablosuna göre 35 yaşın bakiye ömrü 41,9 yıldır; hesap 336.900 × 0,10 × 1,0 × 41,9 = 1.411.611 TL eder. %20 maluliyette sonuç iki katına, %25 kusurlu dosyada ise 1.058.708 TL'ye iner.

Bu hızlı hesapta aktif-pasif dönem ayrımı, iskonto ve SGK ödemeleri tenzili uygulanmaz; bilirkişi hesabı bu unsurlarla sonucu değiştirebilir. Araç çıktısı, raporu kontrol etmek için kalemler listesi sunar.

Progresif rant ve aktüeryal hesaplama neden önemlidir: sürekli sakatlık zararı geleceğe yayılan bir gelir kaybıdır. Bu nedenle hesapta yalnızca yıllık gelir ile yıl sayısı çarpılmaz; işlemiş ve işleyecek dönem, aktif-pasif dönem, yaşam tablosu, gelir artışı, iskonto ve peşin değer mantığı birlikte değerlendirilir.

Sürekli Sakatlık Tazminatı Formülü Yıllık Gelir = Aylık Net Gelir × 12 Tam Zarar = Yıllık Gelir × Aktüeryal Katsayı (bakiye ömür) Maluliyetli Zarar = Tam Zarar × Maluliyet Oranı Nihai Zarar = Maluliyetli Zarar × (100 − Kusur) / 100 Sigorta Tahsili = Min(Nihai Zarar, Poliçe Limiti)

Maluliyet Oranına Göre Tazminat: %5, %10, %20 ve Ağır Hasar

Maluliyet oranı, sürekli iş göremezlik raporundaki kalıcı fonksiyon kaybının yüzdesidir ve tazminatın en kritik çarpanıdır. %5 maluliyet küçük ama gerçek bir zarar kalemidir; %20 ve üzeri oranlarda mesleki gelecek etkisi ayrıca tartışılır; %50 ve üzerinde ağır hasar rejimi işler ve bakıcı gideri gibi ek kalemler gündeme gelir.

Oran tespiti SGK sağlık kurulu raporuna göre yapılır; rapor tarihindeki yaş, bakiye ömrü belirler. Rapor itirazı sürecinde oran değişirse tazminat aynı katsayıyla değişir: %10'dan %15'e çıkan oran, hesabı birebir %50 büyütür. Oranın 5 puan değişmesi bile yüksek gelirli veya genç zarar görenlerde ciddi fark yaratabilir.

Oran düşüklüğü dosyayı değersiz kılmaz: %5 oran, genç yaş ve yüksek gelirle anlamlı tazminat doğurabilir; %20 ve üzeri oranlar ise çalışma gücünde belirgin ve kalıcı kayıp demektir. Oran yükseldikçe sigorta limitine takılma olasılığı ve tahkim-dava tercihi değişir.

Araç, oran alanına rapordaki yüzdesini girmeniz yeterlidir; farklı oran senaryolarını sırayla deneyerek bilirkişi raporundaki orana karşı duyarlılık analizi yapabilirsiniz.

OranGenel AnlamDosyada Kontrol
%5Düşük oranlı kalıcı fonksiyon kaybıİlliyet ve kalıcı sekel net mi?
%10 – %20Çalışma eforunu belirgin etkileyen zararEklem hareket açıklığı, sinir hasarı, platin, kısıtlılık
%50 ve üzeriAğır sakatlık ve yaşam düzenini değiştiren zararBakıcı ihtiyacı, cihaz gideri, limit aşımı

Kırık ve Platin Senaryoları: Kemik, Kol, Kaburga, Femur, Tibia ve Bacak

Kırıklar, maluliyet oranına dönüşen en sık kalıcı sakatlık gruplarındandır: kol kırığı, kaburga kırıkları, femur (uyluk), tibia-fibula (baldır) ve ayak bileği kırıkları, iyileşme sonrası sürekli iş göremezlik oranına bağlanır. Tazminat bakımından en önemli nokta, kırığın adı değil tedavi bittikten sonra kalan kalıcı fonksiyon kaybıdır: basit çatlak, parçalı kırık, açık kırık, eklem içi kırık, deplase kırık, kaynamama ve yanlış kaynama aynı sonucu doğurmaz.

Kol, dirsek ve el bileği kırıklarında (humerus, radius, ulna) oran tek başına kırık varlığıyla değil, eklem hareket açıklığının kaybı, baskın el kullanımı ve sinir hasarıyla birlikte belirlenir. El bileği kırıklarında el fonksiyonundaki kalıcı kayıp, kırık hattından daha belirleyicidir; sinir hasarı, baskın kol etkisi ve kavrama gücü azalması oranı artırır.

Kaburga kırıklarında kalıcı oran genellikle tek başına değil, pnömotoraks, akciğer hasarı veya kalıcı ağrı tablosuyla birlikte düşünülür. Pnömotoraks göğüs travmasının daha ağır olduğunu gösterir; kalıcı solunum etkisi varsa oran ve zarar artar. Geçici iş göremezlik ayrı bir kalem olarak talep edilir.

Femur (uyluk) kemiği uzun ve yük taşıyan bir kemik olduğundan ağır değerlendirilir: kısalık, aksama, kalça-diz hareket kaybı ve kas atrofisi varsa çalışma ve günlük yaşam kapasitesi belirgin etkilenebilir. Bacak kısalığı anatomik ve fonksiyonel uzunluk ölçümüyle, diz fleksiyon kaybı gonyometre ölçümüyle ispatlanır.

Tibia-fibula kırıklarında açık kırık, enfeksiyon riski ve implant ihtiyacı oranı belirgin şekilde artırır; ayak bileği hareket açıklığı ayrı ayrı ölçülür. Ayak bileği kırıklarında talus gibi taşıyıcı kemiklerin tutulumu, dorsifleksiyon kaybı, travmatik artroz, topallama ve uzun süre ayakta çalışma ihtiyacı sonucu belirler; topallamanın rapora işlenmesi önem taşır.

Bacak kırığı sonrası platin takılması, iyileşmeyi hızlandırabilir ancak platinin çıkarılıp çıkarılmayacağı, eklem hareket kısıtlılığı ve mesleki etkisi maluliyet oranını belirler. Platin takılması tek başına sabit bir oran vermez; rapordaki fonksiyon kaybı esastır. Bacak kırıklarında asıl değerlendirme kişinin yürüyebilme, merdiven çıkma ve ayakta çalışabilme kapasitesidir.

El ve parmak kopmaları ile omuz sıkışması (rotator cuff) gibi üst ekstremite zararlarında mesleki etkisi, özellikle el becerisi gerektiren mesleklerde oranı yükseltir. Aynı oran, farklı mesleklerde farklı ekonomik zarar doğurabilir; bilirkişi raporunda mesleki adaptasyon ayrıca değerlendirilir. Emniyet kemeri kaynaklı omuz yırtıklarında illiyet bağı güçlüdür; ameliyat ihtiyacı, kısıtlılık oranı ve sağ-sol (baskın kol) ayrımı raporun sonucunu etkiler.

Rapor BulgusuOran EtkisiNasıl Yorumlanır?
Basit kırık, tam kaynamaDüşük etkiKalıcı hareket kaybı yoksa sürekli oran çıkmayabilir; geçici iş göremezlik ve tedavi gideri gündeme gelebilir.
Eklem içi kırık veya platinli kırıkOrta etkiEklem hareket açıklığı, ağrı, fizik tedavi sonucu ve implantın fonksiyona etkisi ölçülür.
Platinli bacak kırığı, tam kaynamaOrta etkiAğrı, implant hassasiyeti ve hareket açıklığı kontrol edilir.
Bacakta kısalık ve topallamaYüksek etkiUzunluk ölçümü, yürüyüş analizi ve ayakkabı yükseltme ihtiyacı değerlendirilir.
Eklem içi kırık veya travmatik artrozYüksek etkiDiz veya ayak bileği hareketi kalıcı bozulmuşsa oran artabilir.
Kaynamama, yanlış kaynama, sinir hasarı, kısalıkYüksek etkiOrtopedik oran yanında nörolojik bulgu, bacak kısalığı, kuvvet kaybı veya Balthazard birleşimi gündeme gelebilir.
  • Oranlar doğrudan aritmetik olarak toplanmaz; birden fazla fonksiyon kaybında Balthazard yöntemi veya kurulun ilgili birleştirme yaklaşımı uygulanabilir.
  • Rapor, iyileşme süreci tamamlandıktan sonra düzenlenmelidir; kırığın stabil hale geldiği ve kalıcı sonucun görülebildiği dönem beklenir.
  • Platin veya vida tek başına otomatik yüksek oran anlamına gelmez; oranı belirleyen implanttan sonra kalan hareket kısıtlılığı, ağrı, ikinci ameliyat ihtimali, kas gücü kaybı ve günlük fonksiyon etkisidir.
  • Aynı kırık iki kişide farklı oran doğurabilir; tablolar resmi cetvelin birebir oran vaadi değildir, nihai oran yönetmelik, muayene, görüntüleme, ölçüm ve kurul değerlendirmesine göre belirlenir.

Parmak Kopması ve Uzuv Kaybı Tazminatı

Trafik kazalarında (özellikle araç devrilmesi, kapı arasına sıkışma veya çarpışma anında camdan elin fırlaması sonucu) el parmaklarının kopması (amputasyon) veya tamamen ezilmesi, çok yüksek efor kaybı doğuran geri dönüşümsüz hasarlardır. Hukuk sistemimiz parmakların elin bütününe sağladığı fonksiyona göre (örneğin başparmağın değeri elin %50'sidir) bedeni tazminat oranlarını net bir şekilde belirlemiştir.

Tazminatın üç altın bilirkişi kuralı vardır: hangi parmak, hangi boğumdan koptu, hangi el (baskın mı)? Başparmak ve işaret parmağı kayıpları en yüksek oranları getirir. Başparmak elin kavrama fonksiyonunun yaklaşık yarısını tek başına üstlendiği için, başparmak kayıplarında verilen Adli Tıp oranı (ve dolayısıyla bedeni tazminat) diğer parmakların toplamından bile daha yüksek olabilir.

Amputasyon seviyesi çok önemlidir: tırnak boğumu (distal falanks) kopmalarında oran düşük çıksa da bakiye ömür çarpanı ile anlamlı bir tazminat rakamına ulaşır. Parmak yerine dikilmiş (replantasyon) olsa dahi, eskisi gibi bükülmüyorsa, his kaybı veya sinir hasarı varsa kısmi fonksiyon kaybı oranlarında maluliyet raporu alınabilir; ankiloz (bükülememe) durumunda kısıtlılık açısına göre kalıcı oran verilir.

Trafik kazası parmak kopmalarında en önemli hukuki konu mağdurun mesleğidir: cerrah, diş hekimi, operatör, piyanist veya yazılımcı gibi parmak hassasiyeti gerektiren mesleklerde bir kopma, kişinin mesleki hayatını tamamen bitirebilir. Bu durumlarda tazminat asgari ücretten değil, kişinin belgelenebilir gerçek yüksek kazancı üzerinden hesaplanır; ZMSS poliçe limitleri hızla aşılır ve İMM (İhtiyari Mali Mesuliyet) dosyasına dönüşür.

Parmak (Tam Kopma / Amputasyon)Baskın Olmayan ElBaskın El
Başparmak (Tam Amputasyon)%16 – %20%22 – %26
İşaret Parmağı%8 – %11%11 – %14
Orta Parmak%6 – %8%8 – %11
Yüzük veya Serçe Parmak%2 – %4%3 – %6
Tüm parmakların kopması (El kaybı)%45 – %55%55 – %65

Maluliyet Raporu ve Belgeler: Epikriz, Kurul Raporu, Adli Tıp

Kalıcı maluliyet oranı, trafik kazası bedeni tazminat hesabının tıbbi temelidir; oran kesinleşmeden yapılan hesap yalnızca tahmini olabilir. Özel hastane epikrizi, ameliyat notu veya MR sonucu tek başına maluliyet oranı yerine geçmez; bu belgeler rapora dayanak olabilir, ancak sürekli sakatlık oranının yetkili sağlık kurulu, üniversite hastanesi veya Adli Tıp değerlendirmesiyle belirlenmesi beklenir.

Her dosyada Adli Tıp raporu şart değildir; fakat mahkeme, tahkim veya sigorta uyuşmazlığında çelişki varsa Adli Tıp raporu veya uzman kurul değerlendirmesi gündeme gelebilir. Sigorta şirketinin kendi raporuyla oranı düşürmesi tek başına nihai karar değildir; uyuşmazlıkta bağımsız sağlık kurulu, Adli Tıp veya bilirkişi değerlendirmesi önem kazanır.

Rapor oranına itiraz edilebilir: eksik muayene, yanlış yönetmelik, illiyet hatası veya kombine oran sorunu varsa itiraz mümkündür. Rapor oranı artarsa fark tazminatı, dosyanın aşamasına, önceki ödeme ve ibraname içeriğine göre gündeme gelebilir.

Ortopedik kırıklarda raporun güçlü olması için muayene bulgularının ölçülebilir yazılması gerekir: hareket kısıtlılığı dereceyle, güç kaybı karşı tarafla kıyaslanarak, sinir etkilenmesi ise mümkünse EMG ve nörolojik muayeneyle gösterilmelidir.

BelgeHesaptaki RolüTek Başına Yeterli mi?
EpikrizTedavi sürecini gösterir.Hayır
Ameliyat notuPlatin, vida, implant ve müdahale bilgisini verir.Hayır
Sağlık kurulu raporuKalıcı oranı belirler.Genellikle temel belgedir
Adli Tıp (ATK) raporuUyuşmazlıklarda güçlü uzman değerlendirmesidir.Dosyanın niteliğine göre
  • Rapor, iyileşme süreci tamamlandıktan sonra mı düzenlenmiş?
  • Kaza ile mevcut sekel arasında illiyet kurulmuş mu?
  • Uygulanan yönetmelik kaza tarihine uygun mu?
  • Birden fazla yaralanma varsa kombine oran doğru hesaplanmış mı?
  • Geçici iş göremezlik ile sürekli sakatlık ayrılmış mı?
  • Sigorta veya karşı taraf rapora hangi gerekçeyle itiraz ediyor?
  • Acil servis kayıtları, epikriz, ameliyat notu, implant bilgisi dosyada mı?
  • Röntgen, BT, MR ve fizik tedavi belgeleri eksiksiz mi?
  • Hareket açıklığı gonyometre ile ölçülmüş, kas gücü ve atrofi kaydedilmiş mi?
  • Gelir belgeleri, SGK hizmet dökümü ve mesleki durum belgeleri tam mı?

Kusur Oranı, Emniyet Kemeri ve Müterafik İndirimler

Kusur oranı hesabı doğrudan ölçekler: %25 kusurlu dosyada tazminat 0,75 katsayısıyla ölenir; yukarıdaki örnek senaryo %25 kusurda 1.058.708 TL'ye düşer. Yaya geçidindeki yayalar ve kusursuz yolcular için kusur indirimi yapılmaz; kısmi kusurlu dosyalarda oran bilirkişi raporundaki yüzde ile girilir.

Emniyet kemeri takmama iddiası, sakatlıkla illiyet bağı kurulabiliyorsa oransal indirim sebebidir; ancak bu indirim tüm tazminatın değil, kemerin önleyeceği zararın indirilmesidir. Emniyet kemerinin omuz bölgesinde yarattığı travmatik yırtıklar (köprücük kemiği, rotator cuff tendonları) ise trafik kazası ile illiyet bağı en kolay kurulan hasarlardandır ve tazminat hakkı saklıdır.

Motosiklet kazalarında kask, TIR ve ağır vasıta kazalarında ise yük dağılımı ve işveren sorumluluğu ayrıca incelenir. Kusur itirazında kaza tespit tutanağı, bilirkişi kusur raporu ve varsa ceza dosyası birlikte değerlendirilir; araçtaki kusur alanına savunmadaki oranı girerek olası sonuç aralığını görebilirsiniz.

Gelir Tespiti: Asgari Ücretli, Serbest Meslek, Ev Hanımı, Öğrenci ve Emekli

Gelir ispatı hesabın tabanını kurar: ücretlilerde bordro ve SGK hizmet dökümü, serbest meslekta vergi levhası ve beyanname net kazancı esastır. Geliri ispatlanamayan dosyalarda asgari ücret üzerinden hesap yapılır; araç varsayılanı da budur. Ev hanımlarında ev içi emek ve efor kaybı ayrıca pazarlanır; Türkiye pratiğinde asgari ücret üzerinden aylık ücret karşılığı yöntemi yaygındır.

Öğrenci ve işsiz dosyalarda gelecekteki çalışma gücü kaybı, eğitim durumu ve meslek beklentisi üzerinden değerlendirilir; çocuk ve bebeklerde ise ebeveyn geliri ve bakımı üzerinden, genellikle gelecekte en az asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği varsayımıyla hesaplanır. Üniversite bölümü önem taşır: tıp, mühendislik, hukuk veya teknik bölümler mezuniyet sonrası emsal gelir tartışmasını güçlendirebilir.

Emekli olmak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz: kalıcı sakatlık varsa sürekli iş göremezlik veya pasif dönem efor kaybı, tedavi süresinde geçici iş göremezlik, ağır yaralanmada bakıcı gideri ayrıca değerlendirilebilir. Emekli kişi yalnız emekli maaşı alıyorsa bu gelir ve pasif dönem yaklaşımı incelenir; çalışmıyorsa bile günlük yaşam faaliyetleri ve ekonomik efor kaybı nedeniyle asgari ücret tabanlı pasif dönem hesabı tartışılabilir. Çalışan emeklilerde bordro, banka kaydı, vergi kaydı veya emsal gelir esas alınır.

Serbest meslek ve esnafta vergi levhası, ticari kazanç ve fiili iş yoğunluğu birlikte incelenir: vergi levhası önemli bir delildir ancak tek başına bağlayıcı değildir. Vergi matrahı düşükse mahkemeler veya Sigorta Tahkim Komisyonu ilgili meslek odalarına (Baro, TTB, Esnaf Odası vb.) emsal ücret araştırması yaptırabilir; düşük kar veya zarar beyanı geliri otomatik olarak asgari ücrete indirmez.

Trafik kazası sonrası dükkanı/ofisi açamama nedeniyle işlerin düşmesi, iyileşme sürecinde oluşan ticari zarar, geçici iş göremezlik kapsamında karşı aracın ZMSS sigortasından talep edilebilir. Yüksek gelirli dosyalarda gelir belgeleriyle ispat esastır; sigorta tarafında ödeme kişi başı teminat limitiyle sınırlandığı için limit aşımı ayrıca hesaplanır.

Kişi TürüGelir Tespit YöntemiÖzel Durum
Ücretli ( bordrolu )Bordro + SGK hizmet dökümüNet gelir esas alınır.
Serbest meslek / esnafVergi levhası + beyannameDüşük matrah için emsal ücret araştırması yapılır.
Ev hanımıAsgari ücret üzerinden karşılık yöntemiEv içi emek ayrıca pazarlanır.
Öğrenci / çocuk / bebekGelecekteki emsal gelir varsayımıBölüm ve meslek beklentisi etkilidir.
EmekliEmekli maaşı + pasif dönem yaklaşımıÇalışıyorsa bordro/vergi kaydı esas alınır.

Sigorta Limiti, SGK Farkı ve Tahkim Süreci

Zorunlu trafik sigortasının ödemesi, kaza tarihindeki bedeni zarar (sakatlık) teminat limiti, kusur oranı ve önceki ödemelerle sınırlıdır. Hesaplanan zarar limiti aşarsa fark, davalı araç sahibi/işleten ve varsa ferdi kaza sigortasından istenir. 2026 yılı için zorunlu trafik sigortasında kişi başı ölüm ve sakatlanma teminatının 3.600.000 TL seviyesinde olduğu görülmektedir; ancak her dosyada kaza tarihindeki poliçe limiti ayrıca kontrol edilmelidir.

SGK'nın sigortalıya yaptığı geçici iş göremezlik ödemeleri, sürekli iş göremezlik geliri ve muayene giderleri sorumlulardan rücu ile talep edilebilir; bu ödemelerin tazminattan tenzili (düşülmesi) sık yapılan hatalardandır ve dosya bazlı incelenmelidir. Araç ön hesabında SGK farkı ayrıca uygulanmaz; rapor kontrolünde bu kalemi ayrıca sorun.

Sigorta Tahkim Komisyonu'nda eksik veya reddedilen ödemeye itiraz süresi, reddin tebliğinden itibaren 15 gündür; karar 4 ayda çıkmazsa ek faiz işler. Tazminat dava zamanaşımı öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde kazadan itibaren 10 yıldır. Tahkim mi dava mı tercih edileceği; sigorta başvurusu, teklif tutarı, uyuşmazlık miktarı ve delil durumuna göre değerlendirilir.

Hesaplama Adımları ve Rapor Kontrolü

Örnek senaryoyu kendi dosyanıza uyarlamak için: yaş alanına rapor tarihindeki yaşı, gelir alanına belgelenbilir aylık net tutarı, maluliyet alanına kurul raporundaki yüzdesi, kusur alanına kaza dosyasındaki oranı girin. Sonuç ekranındaki ara değişkenler (yıllık gelir, bakiye ömür, kusur katsayısı) raporla birebir karşılaştırılabilir.

Rapor farkı çoğu zaman üç nedenden doğar: gelir tespiti farkı, aktif-pasif dönem uygulaması ve iskonto oranı. Araç çıktısı bu farkların hangi kalemden kaynaklandığını saniyeler içinde görmenizi sağlar; itiraz dilekçesine taşınacak kalemler listesi olarak kullanılır. Hesaplama raporunun tamamını PDF olarak indirme özelliği, tahkim ve dava dosyaları için ayrıca sunulur.

  • Kaza tespit tutanağı ve kusur raporunu kontrol edin.
  • Tedavi sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığını ve kalıcı sonucun oluşup oluşmadığını belirleyin.
  • Yetkili sağlık kurulu veya Adli Tıp Kurumu raporunda oran, ölçüm ve gerekçe var mı inceleyin.
  • Geliri bordro, banka kaydı, SGK dökümü, vergi kaydı veya emsal ücretle belgeleyin.
  • Geçici iş göremezlik, tedavi gideri, bakıcı gideri ve sürekli sakatlık kalemlerini ayırın.
  • Kaza tarihindeki ZMSS limitini ve varsa İMM poliçesini kontrol edin.
  • Eksik ödeme varsa sigorta başvurusu, tahkim veya dava yolunu ayrıca değerlendirin.

Örnek Senaryolar ve Oran Duyarlılığı

Kemik kırığı dosyaları: 29 yaşında, masa başı çalışan, alçı sonrası tam hareket açıklığına ulaşan basit radius kırığında kalıcı oran çıkmayabilir; bu dosyada geçici iş göremezlik, tedavi gideri ve varsa manevi tazminat daha önemli olur. 38 yaşında kurye, platinli tibia kırığı sonrası ayak bileğinde belirgin kısıtlılık kalmışsa sürekli sakatlık oranı, gelir ve kusur birlikte hesaplanır. Araç dışı çarpma sonucu kol ve bacakta kırık, radial sinir etkilenmesi ve yürüme bozukluğu varsa oranlar tek tek toplanmaz; kurul Balthazard yaklaşımıyla birleşik değerlendirme yapar.

Bacak kırığı dosyaları: 35 yaşında depo çalışanı, femur çivisi sonrası 2 cm kısalık ve diz fleksiyon kaybı yaşıyorsa hem oran hem mesleki efor kaybı artar. Motosiklet kazasında tibia kırığı sonrası ayak bileği dorsifleksiyonu azalan kişi yürüyüşte takılma ve merdiven güçlüğü yaşayabilir. Kırık kaynamış, kısalık yok, eklem hareketleri tam ve ağrı kalıcı değilse sürekli oran düşük olabilir; geçici iş göremezlik daha önemli hale gelir.

%5 oranlı dosyalar: 27 yaş, %5 diz hareket kısıtlılığı ve tam kusurlu karşı tarafla tazminat oran, gelir ve uzun dönemle birlikte hesaplanır; 41 yaş, %5 el bileği sekeli ve kısmi kusurda hesaplanan zarar kusur oranıyla düşer; 32 yaş, yüksek gelirli %5 sinir etkisinde gerçek zarar ile ZMSS limiti ayrıca karşılaştırılır. Örnek hesap: 34.000 TL aylık net gelir (408.000 TL yıllık), 13 aktüeryal katsayı ile 5.304.000 TL tam zarar; %5 oran sonrası 265.200 TL, %90 kusur sonrası 238.680 TL.

Parmak kopması dosyaları: 30 yaş, serçe parmak tırnak boğumu (%2) için yaklaşık 250.000 TL; 35 yaş, işaret parmağı tam kopma (%12) için yaklaşık 1.100.000 TL; 25 yaş, baskın başparmak tam kopma (%25) için yaklaşık 2.750.000 TL ön hesap oluşur. Örnek: şehirlerarası otobüste yolcu 35 yaşındaki yazılımcı, otobüsün devrilmesi sonucu camdan fırlayan sağ (baskın) başparmağını kaybeder; kusursuz kazada heyetten %22 maluliyet alır ve belgelenen yüksek maaş üzerinden hesaplanan zarar otobüsün ZMSS ve İMM poliçelerinden tahsil edilir.

Rapor odaklı senaryolar: femur kırığı sonrası %12 oran ve eksik eklem kısıtlılığı ölçümünde oranın eksik belirlendiği tartışılabilir; sinir hasarı sonrası %18 oran ve EMG/nöroloji değerlendirmesi varsa kalıcı fonksiyon kaybı daha güçlü ispatlanır; iki ayrı yaralanmada kombine oran hatası varsa toplam maluliyet yanlış hesaplanmış olabilir.

Emekli, çalışmayan, öğrenci ve çocuk dosyalarında tazminat; belgelenebilir gelir ve pasif dönem efor kaybı üzerinden değerlendirilir; omuz ve rotator cuff yaralanmalarında emniyet kemeri illiyeti güçlüdür; bedensel hasar (geçici zararlar) ile maluliyet (kalıcı kayıp) aynı talepte birleştirilmez, ayrı ayrı değerlendirilir.

Tam Zarar%10 Oran%15 Oran%25 Oran
4.000.000 TL400.000 TL600.000 TL1.000.000 TL
7.200.000 TL720.000 TL1.080.000 TL1.800.000 TL

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı nedir?

Trafik kazası nedeniyle vücut fonksiyonlarında kalıcı azalma meydana gelen kişinin, çalışma gücü kaybı, efor kaybı ve ekonomik gelecekteki zararları için talep edebileceği maddi tazminattır. Hesap; yaş, gelir, maluliyet oranı, kusur oranı, bakiye ömür, aktif-pasif dönem ve sigorta limitiyle birlikte yapılır.

Örnek hesap: 35 yaş, 28.075 TL gelir, %10 maluliyet — ne kadar çıkar?

Kusursuz kaza kabulünde araç 336.900 × 0,10 × 41,9 = 1.411.611 TL ön hesaplar. %25 kusurlu dosyada aynı senaryo 1.058.708 TL'ye iner; %20 maluliyette ise 2.823.222 TL'ye çıkar.

%5 maluliyet tazminatı hesaplanır mı? Değer mi?

Evet, hesaplanır. %5 oran, yıllık gelirin yirmide biri oranında yıllık zarar demektir: örnekteki senaryoda 336.900 × 0,05 × 41,9 ≈ 705.806 TL eder. Düşük oran olsa da yaş genç, gelir yüksek veya kusur tam ise anlamlı tazminat doğabilir; dosya değersiz değildir.

Sürekli sakatlık ile geçici iş göremezlik tazminatı farkı nedir?

Geçici iş göremezlik, iyileşme sürecindeki raporlu günler için ödenir ve günlük hesaplanır. Sürekli sakatlık tazminatı ise iyileşme tamamlandıktan sonra kalıcı fonksiyon kaybına ilişkindir; bakiye ömür üzerinden yıllık hesap yapılır. İkisi aynı dosyada birlikte talep edilebilir.

Maluliyet oranı hangi belgeyle belirlenir?

SGK sağlık kurulu raporu veya yargı tarafından görevlendirilen adli tıp uzmanlarının raporuyla. Rapor tarihindeki yaş bakiye ömrü belirler; oran itirazla değişirse tazminat aynı katsayıyla değişir.

Maluliyet raporu olmadan tazminat hesaplanır mı?

Yaklaşık tahmin yapılabilir; ancak sürekli sakatlık tazminatının güvenilir hesabı için usulüne uygun kalıcı maluliyet raporu gerekir. Epikriz, ameliyat notu veya MR sonucu tek başına oran yerine geçmez.

Adli Tıp raporu şart mı? Rapor oranına itiraz edilebilir mi?

Her dosyada şart değildir; fakat mahkeme, tahkim veya sigorta uyuşmazlığında çelişki varsa Adli Tıp raporu gündeme gelir. Eksik muayene, yanlış yönetmelik, illiyet hatası veya kombine oran sorunu varsa rapor oranına itiraz edilebilir.

Sigorta şirketi kendi raporuyla oranı düşürebilir mi?

Sigorta değerlendirmesi tek başına nihai karar değildir. Uyuşmazlıkta bağımsız sağlık kurulu, Adli Tıp veya bilirkişi değerlendirmesi önem kazanır.

Platin takılan hastada maluliyet oranı otomatik verilir mi?

Hayır. Platin takılması tek başına oran vermez; rapordaki fonksiyon kaybı esastır. Platinin çıkarılması, eklem hareket kısıtlılığı ve mesleki etkisi kurul tarafından değerlendirilir.

Kemik kırığı her zaman sürekli sakatlık tazminatı doğurur mu?

Hayır. Kırık tamamen iyileşmiş, hareket kısıtlılığı veya kalıcı sekel bırakmamışsa sürekli sakatlık oranı çıkmayabilir. Ancak geçici iş göremezlik, tedavi gideri ve manevi tazminat ayrıca değerlendirilebilir.

Birden fazla kırık varsa oranlar toplanır mı?

Oranlar doğrudan aritmetik olarak toplanmaz. Birden fazla fonksiyon kaybında Balthazard yöntemi veya kurulun ilgili birleştirme yaklaşımı uygulanabilir.

Kol kırığında oranı en çok ne artırır? El bileği kırığı düşük oran mı verir?

Sinir hasarı, baskın kol etkisi, dirsek veya bilekte belirgin hareket kaybı, kavrama gücü azalması ve mesleğin kol kullanımına bağlı olması oranı artırır. El bileğinde basit ve tam iyileşen kırıkta düşük oran çıkabilir; ancak ekstansiyon kaybı, skafoid kaynamaması veya baskın el etkisi varsa oran yükselir.

Kaburga kırığı sürekli sakatlık tazminatı doğurur mu? Pnömotoraks tazminatı artırır mı?

Tek ve tam iyileşen kırıkta kalıcı oran çıkmayabilir; çoklu kırık, akciğer etkisi veya solunum fonksiyon kaybı varsa sürekli sakatlık gündeme gelebilir. Pnömotoraks göğüs travmasının daha ağır olduğunu gösterir; kalıcı solunum etkisi varsa oran ve zarar artabilir.

Femur kırığı neden yüksek tazminat doğurabilir? Bacak kısalığı nasıl ölçülür?

Femur, yük taşıyan ana kemiktir; kısalık, aksama, kalça-diz hareket kaybı ve kas atrofisi varsa çalışma ve günlük yaşam kapasitesi belirgin etkilenebilir. Kısalık, ortopedik muayenede anatomik ve fonksiyonel uzunluk ölçümüyle, radyolojik ölçümlerle desteklenerek belirlenir.

Açık kırık ve ayak bileği kırığında tazminatı ne artırır?

Açık kırıkta enfeksiyon, yumuşak doku hasarı, uzun tedavi ve kalıcı ağrı riski daha yüksektir. Ayak bileği kırıklarında dorsifleksiyon kaybı, eklem içi kırık, talus hasarı, travmatik artroz, topallama ve uzun süre ayakta çalışma tazminatı etkiler; topallama rapora işlenmelidir.

Bacakta platin olması tazminatı otomatik artırır mı? Bacak kısalığı nasıl ispatlanır?

Hayır. Platin önemli bir tıbbi bulgudur; ancak tazminatın artması için kalıcı hareket kaybı, ağrı, kısalık, aksama veya mesleki efor kaybı gibi etkilerin raporda gösterilmesi gerekir. Kısalık, iki alt ekstremite uzunluğunun muayene ve radyolojiyle ölçülmesi ve yürüme değerlendirmesiyle ispatlanır.

Topallama raporda yazmazsa ne olur? Platin çıkarma ameliyatı tazminata girer mi?

Topallama ve yürüme bozukluğu raporda yoksa hesap eksik kalabilir; muayenede gait değerlendirmesi ve günlük yaşam etkisi açık yazılmalıdır. İkinci ameliyat (platin çıkarma) tıbben öngörülüyorsa tedavi gideri, geçici iş göremezlik ve iyileşme süresi bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Bacak kırığı olan emekli kişi tazminat alabilir mi?

Evet. Aktif gelir olmasa bile pasif dönem, efor kaybı ve günlük yaşam fonksiyonları dikkate alınır. Bacak kırığı raporu kırığın kaynaması, fizik tedavinin tamamlanması ve kalıcı sonucun belirginleşmesi sonrası alınmalıdır.

Kopan parmak yerine dikildi ama hissetmiyorum, oran verilir mi?

Evet. Parmak yerine dikilmiş (replantasyon) olsa dahi, eskisi gibi bükülmüyorsa, his kaybı veya sinir hasarı varsa, sanki kopmuş gibi veya kısmi fonksiyon kaybı oranlarında maluliyet raporu alabilirsiniz.

Başparmak kopması maluliyet oranı ile serçe parmak kopması aynı mıdır?

Kesinlikle hayır. Başparmak elin kavrama fonksiyonunun yaklaşık %50'sini tek başına üstlendiği için, başparmak kayıplarında verilen Adli Tıp oranı (ve dolayısıyla bedeni tazminat) diğer parmakların toplamından bile daha yüksek olabilir.

Trafik kazasında sadece tırnak boğumum koptu, tazminat alır mıyım?

Evet. Amputasyon seviyesi çok önemlidir. Tırnak boğumu (distal falanks) kopmalarında oran düşük çıksa da (%2-4 arası), bakiye ömür çarpanı ile güncel asgari ücret üzerinden trafik sigortasından anlamlı bir tazminat rakamına ulaşılır.

Emniyet kemeri omuzumda kas yırtığı yaptı, tazminat hakkım var mı?

Kesinlikle var. Emniyet kemerinin köprücük kemiğinde veya rotator cuff tendonlarında yarattığı travmatik yırtıklar, trafik kazası ile illiyet bağı en kolay kurulan hasarlardandır. Ameliyat sonrası omzun kaç derece kalktığı ölçülür; kısıtlılık oranında sağ-sol (baskın kol) ayrımı da tazminatı etkiler.

Bedensel hasar tazminatı ile maluliyet tazminatı aynı mı? Her kırık tazminat doğurur mu?

Bedensel hasar daha geniş kavramdır; tedavi sürecindeki geçici zararları ifade eder. Maluliyet tazminatı, bedensel hasarın kalıcı fonksiyon kaybına dönüşen kısmıdır; ikisi aynı talepte birleştirilmez. Her kırık sürekli sakatlık doğurmaz; kalıcı hareket kısıtlılığı, güç kaybı, kısalık veya sekel kalıp kalmadığı önemlidir.

Gelir belgeleyemiyorum; hesap nasıl yapılır?

Geliri ispatlanamayan dosyalarda asgari ücret esastır; ev hanımlarında ev içi emek için de aynı yöntem yaygındır. Öğrenci ve işsiz dosyalarda gelecekteki çalışma gücü, eğitim ve meslek beklentisi üzerinden ayrıca değerlendirilir.

Vergi levhamda zarar veya düşük kar gözüküyor, sigorta bana asgari ücretten mi ödeme yapacak?

Vergi levhası önemli bir delildir ancak tek başına bağlayıcı değildir. Vergi matrahı düşükse, mahkemeler veya Sigorta Tahkim Komisyonu ilgili meslek odalarına (Baro, TTB, Esnaf Odası vb.) emsal ücret araştırması yaptırabilir.

Trafik kazası sonrası dükkanı/ofisi açamadım, ticari zararım ödenir mi?

Evet. İyileşme sürecinde dükkanın/ofisin kapalı kalması veya sizin yokluğunuz nedeniyle işlerin düşmesi, geçici iş göremezlik tazminatı kapsamında karşı aracın ZMSS sigortasından talep edilebilir.

Emekli kişi trafik kazası tazminatı alabilir mi? Emekli maaşına göre mi hesaplanır?

Evet; emekli olmak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Yalnız emekli maaşı alınıyorsa bu gelir ve pasif dönem yaklaşımı incelenir; çalışıyorsa bordro, banka kaydı, vergi kaydı veya emsal gelir esas alınır. Çalışmayan emeklide asgari ücret tabanlı pasif dönem hesabı tartışılabilir.

Öğrenci veya çocuk tazminat alabilir mi? Üniversite bölümü önem taşır mı?

Evet. Gelir elde etmese bile kalıcı sakatlık gelecekteki çalışma gücünü etkileyebilir. Genellikle gelecekte en az asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği varsayımı değerlendirilir; tıp, mühendislik, hukuk veya teknik bölümler mezuniyet sonrası emsal gelir tartışmasını güçlendirebilir.

%20 oran hangi yaralanmalarda görülebilir? %20 rapor kesin midir?

Platinli uzun kemik kırıkları, belirgin eklem kısıtlılıkları, sinir hasarı veya birden fazla ortopedik sekelde gündeme gelebilir. Rapor yönetmelik, illiyet ve muayene yönünden denetlenebilir; çelişki varsa itiraz mümkündür.

SGK ödemeleri tazminattan düşülür mü?

SGK'nın yaptığı ödemeler (geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik geliri) sorumluya rücu ile talep edilebilir; dosyada tenzil uygulanıp uygulanmayacağı ödemenin niteliğine bağlıdır. Bilirkişi hesabında SGK kalemini ayrıca kontrol edin; aracın hızlı hesabında tenzil yapılmaz.

Tahkimde başvuru süresi kaç gün? Zamanaşımı ne zaman başlar?

Sigorta Tahkim Komisyonu'nda eksik/reddedilen ödemeye itiraz süresi, reddin tebliğinden itibaren 15 gündür; karar 4 ayda çıkmazsa ek faiz işler. Tazminat zamanaşımı öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde kazadan itibaren 10 yıldır.

Trafik sigortası sürekli sakatlık zararının tamamını öder mi? 2026 bedeni zarar limiti ne kadar?

Her zaman ödemez. Zorunlu trafik sigortası, kaza tarihindeki teminat limiti ve karşı taraf kusuru kapsamında sorumlu olur. Gerçek zarar poliçe limitini aşarsa aşan kısım için sürücü, işleten veya varsa İMM ayrıca değerlendirilebilir. 2026 için kişi başı ölüm ve sakatlanma teminatının 3.600.000 TL seviyesinde olduğu duyurulmuştur; yine de kaza tarihi, poliçe türü ve araç sınıfı ayrıca kontrol edilmelidir.

Bakıcı gideri sürekli sakatlık tazminatına dahil mi?

Ağır sakatlık halinde tıbben gerekli bakıcı ihtiyacı ayrıca zarar kalemi olarak değerlendirilebilir. Bakıcı gideri, sürekli iş göremezlik zararından farklı bir kalemdir; rapor, bakım ihtiyacı, süre, kusur ve sigorta kapsamı birlikte incelenmelidir. Raporun 'tam bağımlı' veya 'başkasının bakımına muhtaç' ifadesini içermesi beklenir.

Bu hesaplama sonucu kesin midir?

Hayır. Online hesaplama yaklaşık ön fikir verir. Kesin değerlendirme için kusur raporu, maluliyet raporu, gelir belgeleri, SGK ödemeleri, sigorta poliçesi, temerrüt tarihi, faiz ve dosya kapsamı birlikte incelenmelidir.

İlgili Tazminat Araçları

İlgili Hukuki Rehberler

Profesyonel Sisteme Geç Raporlama ve gelişmiş hesaplama modüllerini inceleyin.